Στη σειρά Women we trust, η Άννα Μπουνάτσου συνομιλεί με νέες επιχειρηματίες που έφτιαξαν κάτι καινούριο από το μηδέν, με την πολύτιμη υποστήριξη του The People’s Trust. Αν θέλεις να μάθεις πώς φτιάχνεται μια επιχείρηση, ποια είναι τα εμπόδια που θα συναντήσεις, αν το επιχειρείν είναι για σένα και ποιος μπορεί να σε βοηθήσει να ξεπεράσεις τις προκλήσεις που θα βρεις στο δρόμο σου, έλα να γνωρίσεις αυτές τις γυναίκες που κάνουν το όνειρό τους πραγματικότητα -και πιστεύουν ότι μπορείς να κάνεις κι εσύ το ίδιο.


Το My Greek Soap είναι ένα εργαστήριο χειροποίητου φυσικού σαπουνιού στη Θεσσαλονίκη, το οποίο προτείνει 3 σειρές σαπουνιών με διαφορετική νοοτροπία και συστατικά και μια τέταρτη, η οποία είναι σχεδόν έτοιμη να κυκλοφορήσει και να εντυπωσιάσει όπως μας ενημέρωσαν η Λία Μιχαηλίδη και η Πηνελόπη Τσομπανίδου, ιδρύτριες και δημιουργοί του My Greek Soap. Το κοινό χαρακτηριστικό όλων των προϊόντων τους, πέρα από το ότι περιέχουν έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, είναι το ότι τα ενεργά συστατικά και οι πρώτες ύλες τους έχουν σχέση με την Ελλάδα και μια δυνατή ελληνική ταυτότητα. Το πιο σημαντικό είναι πως αποτελούν φυσικό προϊόν, οικολογικά φιλικό, που δεν περιέχει χημικές πρώτες ύλες, αλλά είναι φτιαγμένο με αγάπη και πάθος για τη σαπωνοποιία.  

Πως αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τη συγκεκριμένη επιχείρηση και την παραγωγή σαπουνιών;

Πηνελόπη: Με το σαπούνι είχα ξεκινήσει να ασχολούμαι από χόμπι. Μου άρεσε τόσο πολύ που, αργότερα, έπειτα από πολύ διάβασμα και πειραματισμό, άρχισα να διδάσκω την τέχνη του και κάπως έτσι γνώρισα τη Λία.

Λία: Όταν η Πηνελόπη, πριν από χρόνια, ξεκίνησε τη διδασκαλία παρασκευής χειροποίητου σαπουνιού και καλλυντικών, στο πρώτο της τμήμα ήμουν κι εγώ μια από τις διδασκόμενες. Δεν υπήρχε από την αρχή η σκέψη να παράξουμε ένα προϊόν το οποίο να μπορεί να κυκλοφορήσει στην αγορά. Το μόνο που υπήρχε ήταν η αγάπη της Πηνελόπης για το να μεταδώσει τις γνώσεις που ήδη είχε και το δικό μου ενδιαφέρον να μάθω να παρασκευάζω καλλυντικά και σαπούνια για τον εαυτό μου.

Πηνελόπη: Όταν η γνωριμία μας έφτασε σε ένα επίπεδο όπου επικοινωνούσαμε διαρκώς, για να μάθουμε όλο και περισσότερα σχετικά με την παραγωγή του σαπουνιού, κάποια στιγμή αποφασίσαμε την τέχνη και την αγάπη μας να την κάνουμε επιχείρηση. Ξέραμε όμως ότι το σαπούνι είναι σαν το κρασί. Χρειάζεται την ωρίμανσή του: καθώς περιμένεις, ανυπομονείς να το μυρίσεις να το συνδυάσεις με τα αιθέρια έλαια. Έτσι κι εμείς περιμέναμε την κατάλληλη στιγμή για να κάνουμε αυτό το βήμα. Η Λία με βοήθησε πολύ σε αυτό.

Λία: Επειδή είχα εμπειρία στο χώρο της διαφήμισης και της επικοινωνίας, θεώρησα πως όσο καλό και να είναι ένα προϊόν , όσο άρτιες πρώτες ύλες κι αν έχει, αν δεν υπάρχει ιδανική επωνυμία και προώθηση δεν έχει και μέλλον. Εκεί ουσιαστικά βοήθησα την Πηνελόπη, η οποία έχει επιμεληθεί την παραγωγή και τη δημιουργία των προϊόντων μας. Επειδή θέλαμε να ταυτιστούμε με την Ελλάδα, σκέφτηκα το όνομα My Greek Soap, ώστε να αναδείξουμε το γεγονός ότι χρησιμοποιούμε συστατικά όπως ελληνικά βότανα, βουβαλίσιο γάλα, παραδοσιακό γιαούρτι, ελαιόλαδο.

Πηνελόπη, εσύ πως άρχισες να σχετίζεσαι με τα σαπούνια και ποια ήταν η προηγούμενή σου ενασχόληση;

Πηνελόπη: Ο αδερφός μου ξεκίνησε να ασχολείται με το σαπούνι και ήθελα να μου μάθει κι εμένα. Άρχισα να διαβάζω σε πάρα πολύ για το αντικείμενο, με αποτέλεσμα να μπορώ πλέον να  προωθήσω τις γνώσεις μου και παραπέρα. Πριν να αποκτήσουμε τη δική μας επιχείρηση, ήμουν εξωτερική πωλήτρια. Το σαπούνι, όμως, εξ αρχής ήταν ένα χόμπι που είχα παράλληλα με την εργασία μου. Κάποια στιγμή αποφάσισα να παρατήσω τις πωλήσεις και να ασχοληθώ επαγγελματικά μόνο με αυτό το κομμάτι.

Το μετάνιωσες;

Πηνελόπη: Όχι καθόλου. Κουράστηκα να είμαι υπάλληλος και να αγωνιώ για το αν θα είμαι στην ίδια εργασία την επόμενη μέρα. Μου δημιουργούσε στρες όλο αυτό. Βέβαια, από την άλλη, έχεις θεωρητικά τη θέση σου και δεν έχεις τις ανησυχίες της ελεύθερης επαγγελματία. Και τα 2 έχουν υπέρ και κατά, αλλά επειδή κάνω κάτι που αγαπώ, δεν ανησυχώ. Είμαι σίγουρη ότι θα πάει καλά -και ακόμη καλύτερα στο μέλλον- οπότε είμαι ήδη ευχαριστημένη. Αν κάνεις κάτι που αγαπάς, δεν έχεις το στρες της υπαλλήλου.

Εσύ, Λία, με τι ασχολούσουν πριν;

Λία: Εγώ, όταν ξεκίνησα τα μαθήματα της σαπωνοποιίας, πριν από περίπου 5- 6 χρόνια, εργαζόμουν στον ιδιωτικό τομέα ως υπάλληλος σε μια εταιρεία, στο εμπορικό- λογιστικό τμήμα. Μια πολλή ανιαρή δουλειά. Το καλό ήταν πως είχα καθημερινή επαφή με κόσμο και μια τριβή που με βοήθησε στη μελλοντική επιχειρηματική μου πορεία. Ταυτόχρονα έχω ασχοληθεί και με την οικογενειακή διαφημιστική εταιρεία στο κομμάτι του σχεδιασμού και της διαφήμισης, με αποτέλεσμα να αποκτήσω εμπειρία η οποία εξυπηρέτησε στο να δημιουργήσουμε το My Greek Soap.  

Προτιμάς την επιχειρηματικότητα από τη μισθωτή εργασία;

Λία: Δυστυχώς η δουλειά στον ιδιωτικό τομέα είναι λίγο περιορισμένη σε όλα τα επίπεδα, έχει ένα ταβάνι. Όση θέληση κι όσα προσόντα και να έχεις για να εξελιχθείς, δεν μπορείς να πας πιο πάνω. Και δεν το λέω μόνο μισθολογικά. Αυτά είναι τα δεδομένα στην Ελλάδα και δεν εξετάζω το τι συμβαίνει εκτός. Η μισθωτή εργασία εμπεριέχει ασφάλεια αλλά και στασιμότητα. Είναι κρίμα τις ιδέες σου και την αντίληψη που έχεις για τα πράγματα να μην την διοχετεύεις σε ό, τι μπορεί να σε εκφράσει ή να σε πάει ένα βήμα μπροστά. Όταν κάνεις κάτι που σε εξιτάρει και σου αρέσει, δεν σε κουράζει. Εμάς το χόμπι μας έγινε δημιουργική εργασία χωρίς να είναι αυτή η αρχική σκέψη. Χρειάζεται πολύ χρόνο και κόπο που δεν πληρώνονται. Αυτό που χρειάζεται για να ξεκινήσεις μια επιχείρηση εμείς το είχαμε κάνει από πριν και φτάσαμε σε ένα επίπεδο που είχαμε ολοκληρώσει διαδικασίες τις οποίες άλλοι μαθαίνουν στην πορεία. Είναι τελείως διαφορετική η αίσθηση.

Ποιο είναι το πιο ωραίο και ποιο το πιο δύσκολο στο να είσαι επιχειρηματίας;

Πηνελόπη: Το πιο ωραίο είναι ότι έχεις την ελευθερία των κινήσεών σου. Εσύ αποφασίζεις τι θα κάνεις. Διαχειρίζεσαι το χρόνο σου, το πότε θα εργαστείς πότε όχι. Επίσης υπάρχουν μέρες που έχεις διάθεση να είσαι πιο παραγωγική και άλλες όχι και τόσο, αλλά δεν χρειάζεται να δώσεις αναφορά σε κανέναν. Το δικό μας κομμάτι είναι δημιουργικό, οπότε περνάμε την ώρα μας στο εργαστήριο ευχάριστα και δεν καταλαβαίνουμε πώς περνάει ο χρόνος. Τυχαίνει, δηλαδή, να πηγαίνω πρωί, να φεύγω βράδυ και να λέω ότι θέλω να καθίσω κι άλλο. Για μένα είναι δύσκολη η συνεχής επικοινωνία με τους πελάτες. Δεν μπορώ να αφήσω, όμως, το προϊόν στον αέρα, ούτε για μεγάλο χρονικό διάστημα στάσιμο. Είναι πολύ σημαντικό να σκέφτομαι πως θα το αναπτύξω.

Λία: Εγώ πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να στοχεύουμε σε βιώσιμες πωλήσεις. Δηλαδή το να τοποθετηθείς σε 50 σημεία και να φανεί το προϊόν σου είναι από τη μια καλό, γιατί το μαθαίνει περισσότερος κόσμος, αλλά υπάρχουν και προϊόντα που έχουν 3 τοποθετήσεις και κάνουν το τζίρο της χρονιάς τους με πολλαπλάσια κέρδη. Οπότε είναι ένα σύνθετο θέμα σε ό, τι αφορά τις δυσκολίες του και πρέπει να έχουμε υπομονή και στόχο. Πρέπει να ξέρεις η κάθε συνεργασία τι μπορεί να σου προσφέρει. Μπορεί να σου δώσει προβολή, αναγνωσιμότητα, προοπτική. Υπάρχουν και συνεργασίες που δεν σου αποδίδουν τίποτα. Δεν κυνηγάμε πελάτες, αντίθετα επιλέγουμε τους πελάτες, γιατί αυτό είναι κέρδος σε χρήμα και χρόνο. Η σαπωνοποιία έχει πολλή χειρωνακτική εργασία. Θέλει μεγάλη έρευνα για να βρούμε τους κατάλληλους παραγωγούς σε πολύ καλές τιμές. Αυτό εμείς το έχουμε κι έτσι καταφέραμε να πραγματοποιούμε κι εξαγωγές στο εξωτερικό.

Την κατάσταση που δημιουργήθηκε με τον κορωνοϊό πως τη διαχειριστήκατε;

Λία: Εμείς απευθυνόμαστε κυρίως στην Ελλάδα, αλλά όχι αποκλειστικά, σε σύγχρονα τουριστικά καταστήματα. Τα καταστήματα στην Αθήνα και σε νησιά που έχουν ποιοτικά ελληνικά προϊόντα και με τα οποία συνεργαζόμαστε ήταν κλειστά και άνοιξαν με ανασφάλεια και αμφιβολία για το πώς θα εξελιχθούν οι πωλήσεις τους και συνεπώς οι αγορές τους. Οι μεταφορές στο εξωτερικό ήταν μπλοκαρισμένες για αρκετούς μήνες. Απλά, λοιπόν, αναμέναμε τις εξελίξεις, δεν μπορούσαμε να κάνουμε κάτι άλλο.

Πηνελόπη: Τα εργαστήρια δεν σταμάτησαν, όμως, γιατί το σαπούνι, όπως είπαμε, χρειάζεται το χρόνο του για να ωριμάσει και να είναι έτοιμο προς χρήση. Ουσιαστικά η χειρωνακτική εργασία δεν σταμάτησε ποτέ, λειτουργούσε κανονικά. Και τώρα βρισκόμαστε στα προ κορωνοϊού δεδομένα.

Ως γυναίκες επιχειρηματίες έχετε βιώσει διακρίσεις;

Πηνελόπη: Έντονη διάκρισή όχι. Αντιλαμβάνομαι μόνο ότι υπάρχει λίγο παραπάνω σεβασμός, σε σχέση με πριν που ήμουν υπάλληλος. Βέβαια κι από άλλες γυναίκες επιχειρηματίες γνωρίζω ότι δεν έχουμε το κύρος που έχει ένας άντρας στην αγορά. Προσωπικά είμαι πολύ καλύτερα πλέον, παρά το ότι είναι ταμπού ακόμα στην Ελλάδα μια γυναίκα να δηλώνει επιχειρηματίας. Το σεβασμό πρέπει να τον κερδίζεις. Στον επιχειρηματικό κόσμο, αν είσαι άντρας, το σεβασμό τον έχεις δεδομένο. Οφείλω να πω, όμως, πως όσο περνάει ο καιρός οι γυναίκες έχουμε αρχίσει και κερδίζουμε έδαφος.

Λία: Το να είσαι και υπάλληλος και γυναίκα είναι δύσκολο. Το να είσαι γυναίκα από μόνο του είναι θέμα, πόσο μάλλον να είσαι και τα δύο. Στον επιχειρηματικό κλάδο ισχύει ό, τι και στους υπόλοιπους. Δε θεωρώ ότι είναι θέμα ικανοτήτων. Στον ιδιωτικό τομέα είναι ξεκάθαρη η διαφορά ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες. Μας αντιμετωπίζουν διαφορετικά, άσχετα από το αν είμαστε πολύ πιο ικανές από τους άντρες -και αυτό είναι ένα γεγονός που ισχύει παγκόσμια, αλλά στην Ελλάδα λίγο παραπάνω. Σίγουρα υπάρχουν στερεότυπα αντρικά και γυναικεία, οπότε οι γυναίκες θα πρέπει ανά πάσα στιγμή να αποδείξουμε ότι αξίζουμε. Ένας  άντρας θεωρείται πιο αξιόπιστος από μια γυναίκα. Οι γυναίκες πρέπει να προσπαθούμε συνέχεια να αποδείξουμε τις ικανότητες και την αξιοπιστία μας.

Το The People’s Trust πως το βρήκατε;

Λία: Τον είχα ακουστά σαν οργανισμό μέσα από το χώρο της διαφήμισης και όταν άνοιξε το γραφείο στη Θεσσαλονίκη το θεώρησα πολύ καλή ευκαιρία και το πρότεινα κατευθείαν στην Πηνελόπη. Της είπα, όπως είχα ακούσει, ότι το The People’s Trust βοηθάει πραγματικά, ότι είναι πολύ ευέλικτος ως οργανισμός, ότι δεν περιορίζεται από γραφειοκρατία κι ότι αν βρουν άτομα με μια πραγματικά πρωτότυπη ιδέα που αξίζει, ανταποκρίνονται άμεσα. Αυτό ίσχυσε και στη δική μας περίπτωση. Κάναμε ένα επιχειρηματικό πλάνο, παρουσιάσαμε το προϊόν κι είχαμε πολύ άμεσα ανταπόκριση. Έγινε τόσο γρήγορα που, πριν προλάβουμε εμείς να καταγράψουμε τις ανάγκες μας, εκείνοι ήταν έτοιμοι. Η συνδρομή τους και η βοήθεια γενικότερα που έχουμε ακόμα και τώρα από εκείνους, και στο επικοινωνιακό κομμάτι και στο θέμα της εκπαίδευσης και της  ενημέρωσης, ήταν εκπληκτική.

Σε μια γυναίκα που θέλει να ανοίξει τη δική της επιχείρηση τι συμβουλή θα δίνατε;

Πηνελόπη: Αρχικά θα την συμβούλευα να κάνει μια πολύ καλή έρευνα αγοράς και να μη φοβηθεί να κάνει το βήμα. Θεωρώ ότι κάθε γυναίκα μπορεί να καταφέρει να κάνει αυτό που αγαπάει, αν πρώτα το έχει ψάξει αρκετά και πιστεύει πραγματικά στον εαυτό της.

Λία: Θέλει σκέψη, ωριμότητα, τόλμη. Ό, τι και να κάνει πρέπει να ασχοληθεί πάρα πολύ με το αντικείμενο. Θα δουλεύει πολύ περισσότερες ώρες, σαββατοκύριακα, γιορτές, αργίες. Οπότε είναι σημαντικό να της αρέσει. Δεν θα έχει τον ελεύθερο χρόνο που έχει ως υπάλληλος, από το 8ωρο και μετά. Όταν θα έχει έναν υποτυπώδη ελεύθερο χρόνο, απλά θα τον αφιερώνει εκεί. Αν το αγαπάει όμως πολύ, θα έχει την ανάγκη να εξελίσσεται συνέχεια κι αυτό θα της δώσει χαρά και καλή ψυχική διάθεση.

Φοβηθήκατε πριν ξεκινήσετε την επιχείρηση, ή επειδή στην αρχή είχατε παράλληλα και τις εργασίες σας νιώθατε σιγουριά;

Πηνελόπη: Σίγουρα παρέχει ασφάλεια το να έχεις εργασία παράλληλα, αλλά εγώ προσωπικά φοβία δεν είχα. Στο ξεκίνημα είχα μόνο λίγο τις αμφιβολίες μου πώς θα πάει, αν θα πάει καλά, γιατί δεν το είχα κοιτάξει τόσο σοβαρά. Όχι στο θέμα της διδασκαλίας. Στο θέμα της διδασκαλίας ήμουν απόλυτα σίγουρη ότι θα πήγαινε και όντως συνέβη. Απλά επειδή δεν γνώριζα το κομμάτι της συσκευασίας, της διαφήμισης, της προώθησης και όλα αυτά, εκεί, ναι, ένιωθα άγχος κι η Λία με βοήθησε πολύ. Είναι αλλιώς να το κάνεις μόνη σου κι αλλιώς να έχεις άλλη μια γυναίκα επιχειρηματία δίπλα σου, νιώθεις μεγαλύτερη σιγουριά.

Λία: Για μένα ήταν ακριβώς το αντίθετο. Δηλαδή επειδή η Πηνελόπη ήταν έμπειρη στην τέχνη του σαπουνιού και μπορούσε να βγάλει μεγάλη παραγωγή, μου δημιουργούσε την αίσθηση ότι πατάμε γερά στα πόδια μας. Εγώ ως πιο θεωρητική, ασχολήθηκα με το πιο επιχειρηματικό κομμάτι, με το να βρω προμηθευτές, πρώτες ύλες, να βγάλουμε τις συνταγές. Αν στην παραγωγή δεν υπάρχει η εμπειρία, όμως, δεν δημιουργείται μια επιχείρηση σαν αυτή. Εγώ ήμουν σίγουρη ότι το προϊόν είναι άρτιο και θα μπορούσαμε να ανταπεξέλθουμε.

Πηνελόπη: Στην ουσία η μία συμπληρώνει την άλλη.

Υπήρξε κάτι που θα θέλατε να ξέρετε πριν ξεκινήσετε το My Greek Soap;

Πηνελόπη: Κάθε μέρα πρέπει να κυνηγάς τις εξελίξεις της αγοράς, του διαδικτύου, να ενημερώνεσαι, και αυτό θέλει αφοσίωση. Θα ήθελα κάποιος να με είχε προειδοποιήσει σχετικά. Ήμουν στον κλάδο των πωλήσεων, αλλά δεν είχα κάποια σχέση με την πρόοδο του διαδικτυακού τομέα, απλά πήγαινα από πελάτη σε πελάτη, ενώ τελικά η αγορά συνέχεια αλλάζει. Έκανα όμως σεμινάρια, με πολύ ενδιαφέρον, τα οποία συμπλήρωσαν τα κενά μου. Αυτό συνέβη σε εμένα μόνο, η Λία ήταν περισσότερο έτοιμη.

Θα κάνατε κάτι διαφορετικά αυτή τη στιγμή στον τρόπο που έχετε στήσει την επιχείρησή σας;

Πηνελόπη: Χρειαζόμαστε κι άλλα άτομα. Απαιτεί πολύ χρόνο η δημιουργία του σαπουνιού και ίσως να έχουμε ανάγκη από βοήθεια. Είναι σημαντικό να έχουμε ανθρώπους να ασχολούνται με τη διαφήμιση, με την προώθηση και το εργαστήριο, φυσικά. Αυξάνεται η παραγωγή, αυξάνεται και η κούραση.

Λία: Αυτό είναι μια φυσική εξέλιξη. Όσο ασχολείσαι και προσπαθείς να δημιουργήσεις την εργασία σου και να την αναπτύξεις, τόσο θα χρειάζεσαι και υποστήριξη. Αυτό είναι και το ζητούμενο. Να φτάσεις στο σημείο όπου είναι απαραίτητο να έχεις κι άλλες συνεργασίες, νέα άτομα να ασχολούνται με το αντικείμενό σου για, να μπορέσεις να αντεπεξέλθεις. Το My Greek Soap προχωράει δυναμικά στην αγορά κι εμείς χαιρόμαστε να βλέπουμε τον κόπο και το πάθος μας να παίρνει ζωή.


Σχετικά με το The People’s Trust

Το The People’s Trust, είναι ένας ιδιωτικά χρηματοδοτούμενος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που υποστηρίζει νεοσύστατες και υφιστάμενες μικρές επιχειρήσεις όλων των κλάδων, παρέχοντας μικροχρηματοδότηση μέχρι το ποσό των €10.000 και δωρεάν υπηρεσίες επιχειρηματικής ανάπτυξης. Όραμά του, να συμβάλει στη μείωση της ανεργίας στην Ελλάδα μέσω της ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας. Για το λόγο αυτό, προσφέρει στους επιχειρηματίες του αύριο τα εφόδια που χρειάζονται για να μετατρέψουν τις ιδέες τους σε βιώσιμες επιχειρήσεις. Αναζήτησε περισσότερες πληροφορίες στο https://www.thepeoplestrust.org/.